Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Sign In

An sinh xã hội cho mọi người

18/02/2005

An sinh xã hội là sự đảm bảo cho các thành viên trong xã hội được an toàn trong trường hợp rủi ro bị giảm hoặc bị mất thu nhập hoặc phải tăng chi phí đột xuất do nhiều nguyên nhân khác nhau – gọi là những “rủi ro xã hội”. An sinh xã hội dựa trên nguyên tắc san sẻ trách nhiệm và thực hiện công bằng xã hội. Phát triển hệ thống an sinh xã hội cho mọi người đủ sức chống đỡ với các "rủi ro xã hội" không chỉ là mối quan tâm của mỗi quốc gia mà còn là của cả cộng đồng quốc tế, là một trong những chỉ báo quan trọng của một xã hội phát triển.

Tại Hội nghị trù bị về “An sinh xã hội ASEAN” trong 2 ngày 28 – 29/ 6/ 2001 ở Singapore, các nhà khoa học đã đưa ra một quan niệm mở rộng về an sinh xã hội, bao gồm: + Hệ thống BHXH và tiết kiệm: Bảo hiểm tai nạn công nghiệp, y tế, người già, thất nghiệp… Đó là hệ thống có sự tham gia đóng góp của các bên tạo nguồn dự trữ để sử dụng cho các trường hợp lúc tuổi già, ốm đau, thai sản, chết, tàn tật, thương tật, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp… + Trợ giúp xã hội và những dịch vụ xã hội: Đó là loại phúc lợi xã hội trích từ thuế và các nhà tài trợ. + Chính sách thị trường lao động (bao gồm cả thị trường lao động tích cực và thụ động): Tạo cơ hội việc làm; phát triển kỹ năng nghề nghiệp; tìm kiếm việc làm (thông tin, giới thiệu việc làm…); đào tạo lại; hỗ trợ tạo việc làm… Những năm gần đây, quốc tế đưa thêm vào hệ thống an sinh xã hội hệ thống lưới an toàn xã hội (Social Safty Net). 18 năm đổi mới, nước ta đã đạt được những thắng lợi to lớn về kinh tế - xã hội. Việc phát triển Kinh tế đã tạo điều kiện thuận lợi để giải quyết tốt hơn những vấn đề xã hội, trong đó có chính sách an sinh xã hội. Hệ thống chính sách An sinh xã hội ở Việt Nam là một thể thống nhất, bao gồm: - Các chính sách vĩ mô của Nhà nước để gắn mục tiêu An sinh xã hội vào chính sách phát triển kinh tế; - Xây dựng và hoàn thiện hệ thống luật pháp nhằm thể chế hoá các chủ trương, quan điểm và giải pháp của Đảng và Nhà nước về An sinh xã hội; - Hình thành các chương trình mục tiêu quốc gia và các quỹ về lĩnh vực An sinh xã hội; - Thực hiện chủ trương xã hội hoá nhằm huy động mọi nguồn lực cho thực hiện chính sách An sinh xã hội. Hệ thống chính sách này ngày càng được hoàn thiện và đi vào cuộc sống góp phần quan trọng ổn định chính trị, phát triển kinh tế, an toàn xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tồn tại và thách thức đặt ra trong lĩnh vực An sinh xã hội. Đến nay, số người thất nghiệp tồn đọng của các năm còn rất lớn. Trong nông thôn tình trạng thiếu việc làm rất nghiêm trọng. Sự phát triển không đều giữa các vùng, đặc biệt là giữa nông thôn và các thành phố lớn, khu công nghiệp tập trung dẫn đến dòng người di dân tự phát từ nông thôn vào các thành phố với quy mô và tốc độ ngày càng tăng. Đặc biệt có một bộ phận không nhỏ trẻ em lang thang kiếm sống trên đường phố, ăn xin... Tỷ lệ hộ nghèo và tái nghèo còn cao, tập trung ở những vùng núi cao, vùng sâu, đồng bào dân tộc thiểu số; hàng năm số người phải cứu tế đột xuất do thiên tai, mất mùa rất lớn; một bộ phận dân cư sa vào tệ nạn xã hội, nhất là nghiện hút, mại dâm và tội phạm. Hệ thống an sinh xã hội của một quốc gia phụ thuộc vào mô hình phát triển và hệ thống kinh tế của quốc gia đó. Tuy nhiên, đối với nước ta phát triển hệ thống an sinh xã hội cần phải vừa sử dụng được các biện pháp thị trường, vừa đảm bảo an toàn cho mọi người và tạo cho mọi người có cơ hội lựa chọn trong phát triển. Hệ thống đó phải là một hệ thống thống nhất bao gồm: BHXH có sự đóng góp của các bên tham gia; mở rộng dịch vụ xã hội, trước hết là dịch vụ xã hội cơ bản; trợ giúp xã hội cho nhóm yếu thế và một chính sách thị trường lao động đúng hướng. Có thể lựa chọn hệ thống an sinh xã hội theo sơ đồ sau: Ngoài ra cần phải hình thành lưới an toàn xã hội có tính chất tạm thời. Trong đổi mới chính sách an sinh xã hội, vấn đề rất quan trọng là phát triển hệ thống cung cấp dịch vụ an sinh xã hội; các dịch vụ xã hội, đặc biệt là dịch vụ xã hội cơ bản, đảm bảo cho đối tượng thụ hưởng có cơ hội tiếp cận các dịch vụ chất lượng cao, thuận lợi và chi phí thấp. Hệ thống cung cấp các dịch vụ này ở Việt Nam chủ yếu do Nhà nước làm, nhưng trong tương lai phải chuyển dần cho khu vực ngoài Nhà nước, kể cả tư nhân, nhất là các dịch vụ y tế, giáo dục, cung cấp nước sạch, vệ sinh môi trường, tín dụng nhỏ cho người nghèo, dịch vụ việc làm, đào tạo nghề… Cần phải xây dựng đề án nghiên cứu phân tích, đánh giá toàn diện hệ thống an sinh xã hội hiện hành, nghiên cứu kinh nghiệm của quốc tế, để từ đó lựa chọn, phát triển hệ thống an si
Xem