Các em lớn tuổi (14-16 tuổi) có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đang được quản lý, chăm sóc trong các trung tâm và mái ấm nhà mở, trường vừa học vừa làm được quan tâm hướng nghiệp. Việc dạy nghề và học nghề là một trong các nội dung chính trong việc trang bị hành trang vào đời cho các em của các cơ sở. Tại trung tâm Giáo dục Dạy nghề Thiếu niên Thành phố, những năm trước đây, kinh phí ngân sách chưa đủ điều kiện trang bị cho dạy nghề, Trung tâm đã chủ động phối hợp một số tổ chức NGO nước ngoài và doanh nghiệp trong nước thực hiện công tác dạy nghề cho các em tại Trung tâm và một phân hiệu dạy nghề qua dự án phối hợp với Tổ chức Terre des Homme. Tại trường Nghiệp vụ nhà hàng cho trẻ em đường phố (dự án hợp tác với thành phố Lyon - Pháp), các em được học nghiệp vụ nấu ăn, phục vụ nhà hàng, được giới thiệu tới các khách sạn, nhà hàng để thực tập và giới thiệu việc làm sau khi tốt nghiệp. Đã có nhiều em hiện đang làm việc tại các nhà hàng, khách sạn lớn của thành phố, có thu nhập khá và ổn định. Từ năm 2005 đến nay, Trường đã đào tạo 6 khóa, giải quyết việc làm trên 500 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Các mái ấm nhà mở, trường vừa học vừa làm cũng rất quan tâm đến việc học nghề của các em. Tại các cơ sở có điều kiện tổ chức dạy nghề tại chỗ, các em được học những nghề đơn giản như may, thêu, tiểu thủ công (đan lát, mây, tre, lá, thú nhồi bông,..). Đối với nghề có yêu cầu cao hơn thì các em được đăng ký theo học tại các trung tâm dạy nghề của quận và các cơ sở kinh doanh, sản xuất có kèm dạy nghề của tư nhân. Các trung tâm dạy nghề và nhiều cơ sở nghề đều có chế độ miễn, giảm học phí cho các em. Trường dạy nghề Đức Minh Quận 3 (của tổ chức Công giáo quản lý), mỗi năm tiếp nhận dạy nghề sửa chữa xe gắn máy và mộc gỗ, mỹ nghệ cho hàng trăm trẻ em nghèo, có hoàn cảnh khó khăn miễn giảm học phí cho 138 em...

Trong học nghề, các em được quyền tự chọn ngành nghề học theo sở thích và nguyện vọng. Các em trai thường theo học các nghề sửa chữa cơ khí (sửa xe gắn máy), điện gia dụng, điện lạnh, cắt tóc, mộc mỹ nghệ...Các em gái thường theo học may công nghiệp, may dân dụng, uốn tóc, tiểu thủ công, vi tính văn phòng... Hàng năm, tại các mái ấm nhà mở, chương trình chăm sóc trẻ em cộng đồng có đến 400 - 500 em được hỗ trợ học nghề, hàng trăm em được hỗ trợ giải quyết việc làm…

Tuy nhiên, việc dạy và học nghề cho trẻ em lang thang, trẻ em lao động sớm, nhất là việc giải quyết việc làm sau học nghề có nhiều khó khăn. Các em bị hạn chế rất nhiều về trình độ văn hóa, sức khỏe. Học những nghề yêu cầu trình độ văn hóa nhất định để có việc làm khá theo nhu cầu thị trường lao động tại Thành phố thì thường không đạt, khó giải quyết việc làm. Trang bị nghề cho trẻ hồi gia về quê phải căn cứ khả năng giải quyết việc làm tại địa phương của trẻ sau hồi gia, thì trẻ mới có cơ hội sử dụng nghề (ví dụ: nghề quấn dây động cơ điện, khoan giếng nước ngầm, điện lạnh, may công nghiệp, chăm sóc sắc đẹp, nấu ăn… dễ kiếm việc làm tại Thành phố, nhưng không dễ ở nông thôn). Những em đi lang thang kiếm sống một mình không còn gia đình, dự án phải giải quyết đưa vào cơ sở chăm sóc mới có thể cho đi học nghề, trước khi hồi gia ./.

Thảo Lan