Thực hiện Quyết định 167/2008/QĐ-TTg ngày 12/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở, ngay từ những ngày đầu năm 2009, với sự tham mưu tích cực của Sở Lao động - Thương binh xã hội và các ngành, tỉnh Lào Cai đã tích cực chỉ đạo triển khai xây dựng Đề án, đề ra chương trình, kế hoạch tổ chức huy động các nguồn vốn để thực hiện xóa nhà tạm cho hộ nghèo trên địa bàn tỉnh theo chủ trương của Nhà nước. Trên cơ sở hướng dẫn, giúp đỡ của Bộ Lao động - Thương binh và xã hội, Bộ Xây dựng và các Bộ, ngành trung ương, từ tháng 3/2009 Đề án hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở của tỉnh đã được phê duyệt với mục tiêu phấn đấu trong 2 năm 2009-2010 sẽ hoàn thành chương trình xóa nhà tạm cho toàn bộ 6.671 hộ thuộc diện đối tượng được hỗ trợ theo qui định tại Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Trong đó, năm 2009 triển khai đồng loạt trên địa bàn tất cả 9/9 huyện, thành phố, riêng 3 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP là: Si Ma Cai, Mường Khương, Bắc Hà phấn đấu hoàn thành hỗ trợ cho 100% số hộ thuộc diện được hưởng chính sách trên địa bàn theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo Đề án của tỉnh, ngoài phần hỗ trợ của Trung ương và vốn cho vay của Ngân hàng chính sách xã hội, ngân sách địa phương và các nguồn huy động trên địa bàn, tỉnh hỗ trợ thêm 3,6 triệu đồng/hộ (chưa bao gồm đất đai, gỗ khai thác từ rừng do Nhà nước quản lý, đóng góp của bản thân hộ gia đình thuộc diện đối tượng được hỗ trợ và đóng góp bằng công sức, vật chất của cộng đồng tại thôn, bản nơi cư trú).

Sau hơn 3 tháng chuẩn bị các điều kiện về cơ chế, chính sách, nguồn lực cũng như tuyên truyền, phổ biến hướng dẫn cho nhân dân và tổ chức bình xét phân loại đối tượng ở cơ sở, từ đầu tháng 7/2009 đã có những ngôi nhà đầu tiên được khởi công xây dựng ở các huyện nghèo Mường Khương, Bắc Hà, Si Ma Cai và đến đầu tháng 8, tất cả 9/9 huyện thành phố trong tỉnh nhân dân đã tiến hành khởi công làm nhà. Trong quá trình thực hiện, mặc dù có rất nhiều khó khăn như điều kiện miền núi, vùng cao đi lại không thuận lợi, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhận thức, tiếp thu chính sách của người dân còn hạn chế, tỉnh có nhiều dân tộc anh em với tập quán kiểu cách nhà ở khác nhau. Bên cạnh đó tâm lý, tập quán chọn ngày, xem tuổi, xem đất,...vẫn là yếu tố chi phối ảnh hưởng đáng kể đến việc quyết định làm nhà trong nhân dân nên phải có nhiều cách thức linh hoạt trong tổ chức vận động.

Lào Cai là tỉnh nghèo, ngân sách địa phương hạn hẹp, khả năng huy động sự ủng hộ, đóng góp của các tổ chức, các nhân trên địa bàn hạn chế, trong khi đó việc cấp vốn từ nguồn Ngân sách Trung ương theo định mức qui định để hỗ trợ cho địa phương thực hiện kế hoạch năm 2009 còn chậm. Nhưng nhìn chung chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo đã được các cấp uỷ, chính quyền các cấp ở tỉnh quan tâm chỉ đạo thực hiện quyết liệt, sát sao, đã huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong suốt quá trình từ khi xây dựng Đề án đến tổ chức thực hiện. Tỉnh đã kịp thời phát động chương trình ủng hộ xóa nhà tạm cho người nghèo được đông đảo cán bộ, chiến sĩ, người lao động, nhân dân trong tỉnh và nhiều tổ chức, cá nhân ngoài tỉnh tham gia hưởng ứng, ủng hộ có hiệu quả với số kinh phí ủng hộ thu được trên 9,1 tỷ đồng, trong đó ủng hộ của Ngân hàng Phát triển Việt Nam hơn 6,5 tỷ đồng. Các địa phương đều nhận thức rõ ý nghĩa quan trọng, thiết thực với địa phương, với người nghèo nên đều quyết tâm dồn sức để chỉ đạo thực hiện chỉ tiêu kế hoạch được giao năm 2009, hầu hết các địa phương đều đăng ký phấn đấu thực hiện cao hơn so với kế hoạch tỉnh giao. Đối với người nghèo, chính sách hỗ trợ nhà ở lần này của Nhà nước được triển khai đồng bộ với mức hỗ trợ cao hơn so với những chính sách trước đây, cùng với hỗ trợ tín dụng ưu đãi và huy động hỗ trợ của cộng đồng đã đáp ứng đúng nguyện vọng của các hộ nghèo, giúp cho các hộ có điều kiện thực tế hơn, khả thi hơn trong việc cải thiện nhà ở một cách bền vững, nên các hộ nghèo đều phấn khởi đón nhận và tích cực, chủ động phát huy nội lực, thực hiện trách nhiệm của mình. Đặc biệt trong việc khai thác gỗ rừng, nhờ tuyền truyền tốt và có hướng dẫn triển khai cụ thể nên việc khai thác gỗ rừng được quản lý chặt chẽ. Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn của tỉnh, một số huyện đã vận dụng sáng tạo chính sách để các hộ dân huy động từ gỗ vườn, tự mua khung nhà cũ chất lượng tốt,  xây nhà bằng gạch đỏ, ba vanh, khung sắt..... để làm nhà ở; chỉ có 3/9 huyện đề nghị khai thác gỗ làm nhà ở cho 446 hộ nghèo chiếm hơn 10% số hộ đã triển khai làm nhà của toàn tỉnh (mức tối đa tỉnh qui định là 6m3/hộ).

Kết quả đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh đã có 4.407 nhà được khởi công xây dựng, chiếm 66,1% số nhà toàn tỉnh cần làm theo Đề án trong 2 năm 2009-2010, trong đó 4.260 ngôi nhà chiếm trên 97% số nhà khởi công đến nay đã hoàn thành nghiệm thu đưa vào sử dụng, số còn lại sẽ hoàn thành trước Tết Canh Dần 2010. Kết thúc năm 2009, 3 huyện nghèo Bắc Hà, Mường Khương, Si Ma Cai đã hoàn thành chương trình xóa nhà tạm được Ủy ban nhân dân tỉnh ra Quyết định công nhận ngày 31/12/2009, tiếp tới trong tháng 01/2010 thành phố Lào Cai sẽ là đơn vị thứ tư công bố hoàn thành chương trình xóa nhà tạm theo Quyết định 167.

Phát huy những kết quả đã đạt được và kinh nghiệm tổ chức thực hiện trong năm 2009, năm 2010 tỉnh Lào Cai quyết tâm phấn đấu thực hiện hoàn thành chương trình hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo theo Quyết định 167 của Thủ tướng Chính phủ, về đích sớm trước 2 năm so với mục tiêu của Trung ương đề ra./.