Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Sign In

Mô hình bảo hiểm thất nghiệp tại Đan Mạch

09/01/2015

Tại Việt Nam, Bảo hiểm thất nghiệp là một loại hình mới nhưng đối với nhiều nước trên thế giới, loại hình Bảo hiểm này đã có từ lâu và mang lại nhiều lợi ích cho người lao động.

Năm 1907, Đan Mạch đã có Bảo hiểm thất nghiệp theo chế độ tự nguyện. Hệ thống Ghent được thực hiện, đó là việc các liên đoàn lao động chịu trách nhiệm chính đối với Bảo hiểm thất nghiệp chứ không phải do các cơ quan chính phủ mặc dù chính phủ rót nguồn trợ cấp vào quỹ bảo hiểm này.

Năm 1990 Thủ tướng Đan Mạch, Poul Nyrop Rasmussen đưa ra thuật ngữ “ An sinh linh hoạt” chỉ sự kết hợp giữa tính linh hoạt của thị trường lao động trong một nền kinh tế năng động và an sinh cho người lao động.

Năm 1997, thời hạn được hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa bị giảm từ 7 năm xuống 5 năm.

Chương trình bảo hiểm tự nguyện do các quỹ Bảo hiểm thất nghiệp quản lý, vì thế, hệ thống của Đan Mạch phân biệt rõ người tham gia bảo hiểm thất nghiệp và người không tham gia bảo hiểm thất nghiệp (những người đó có thể nhận trợ cấp xã hội riêng của Nhà nước ). Người Lao động buộc phải có một chương trình phát triển cá nhân được ít nhất 52 tuần.

Việc tham gia Bảo hiểm thất nghiệp là tự nguyện- Đối với người Lao động, người tự tạo việc làm và sinh viên mới tốt nghiệp, viên chức làm việc trong khu vực vụ công, các đại biểu dân cử đều có thể tham gia Bảo hiểm thất nghiệp tự nguyện. Vào năm 2003, có tới 83% dân số tham gia Bảo hiểm thất nghiệp. Thời gian làm việc tại bất cứ một nước Châu Âu nào đều có thể được tính để được hưởng Bảo hiểm thất nghiệp ở Đan Mạch.

Người lao động trả phí thành viên cho nhiều chương trình khác nhau do các công đoàn hỗ trợ, các quỹ Bảo hiểm thất nghiệp riêng biệt sẽ thu phí bảo hiểm thất nghiệp; xử lý hồ sơ bảo hiểm và chi trả quyền lợi Bảo hiểm thất nghiệp.

Người lao động được hưởng Bảo Hiểm thất nghiệp khi tham gia một chương trình bảo hiểm thất nghiệp được tài trợ bởi các công đoàn; người lao động không nhất thiết phải là thành viên của công đoàn đó nhưng vẫn có thể tham gia bảo hiểm thất nghiệp ở chương trình của công đoàn trong bất cứ trường hợp nào. Phải đã tham gia chương trình bảo hiểm thất nghiệp được ít nhất 1 năm, đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp đủ 52 tuần trong 3 năm trước đó (thời gian tham gia Bảo hiểm thất nghiệp ở các nước thuộc khối EU có thể được tính nhưng sẽ áp dụng những quy định đặc biệt trong những trường hợp này). Khi một người lao động đã được hưởng trợ cấp thất nghiệp ở mức tối đa, thì người đó phải làm việc tối thiểu 26 tuần nữa mới áp dụng đủ yêu cầu cho một thời gian bảo hiểm mới.  Mức phạt áp dụng cho người tự bỏ việc hoặc bị sa thải vì phạm kỷ luật là 5 tuần và phải đăng ký tại trung tâm việc làm công.

Thời gian được hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa là 5 năm. Người lao động có thể nhận 2 năm tiền trợ cấp thất nghiệp trong khoảng thời gian là 3 năm; tuy nhiên tiền trợ cấp thất nghiệp sẽ dừng khi người lao động dủ 65 tuổi. Tiền trợ cấp có thể trả cho 5 ngày/tuần nhưng mức tối đa là 3,760 DKK (tương đương  714 USD ) 1 tuần.

Số tiền trợ cấp thất nghiệp được hưởng là 90% của thu nhập trước đó sau khi trừ 8% đóng bảo hiểm xã hội.

Đối với thanh niên: Trợ cấp thất nghiệp tương đương USD 410/ tuần cho người mới ( người vừa mới tham gia bảo hiểm khi ra trường ). Người già trên 60 với 20 năm tham gia đóng bảo hiểm có thể được về hưu sớm và nhận trợ cấp sau 2,5 năm; trên 63 tuổi được nhận mức trợ cấp thất nghiệp tối đa cho đén khi 67 tuổi ( không yêu cầu đi tìm việc )

Thời gian chờ là 3 tuần đối với đối tượng tự tạo việc làm.

Thuận lợi của mô hình này là các quỹ Bảo hiểm thất nghiệp riêng biệt kiểm soát việc thu quỹ bảo hiểm thất nghiệp, xét đơn đề nghị hưởng bảo hiểm thất nghiệp, và thanh toán tiền trợ cấp thất nghiệp, đó là một cơ chế hiệu quả và tập trung. Tạp chí Forbes đã thực hiện một nghiên cứu về các chương trình Bảo hiểm thất nghiệp tại 30 quốc gia có nền kinh tế phát triển nhất, Đan Mach đứng đầu xét đền mức thanh toán bảo hiểm thất nghiệp lên tới 90% của tiền công. Có xét đối với một số trường hợp đặc biệt, thanh niên và người già.

Khó khăn của Đan Mạch là cho dù bảo hiểm thất nghiệp tự nguyện, chính phủ vẫn phải tiếp tục trợ cấp các chương trình; Nhận thức được hưởng chế độ Bảo hiểm thất nghiệp cao sẽ làm giảm ý muốn tìm việc làm của người lao động. Một khó khăn lớn của quỹ bảo hiểm riêng biệt là người lao động lương thấp hay thời vụ có thể không tham gia được bảo hiểm thất nghiệp; bất bình đẳng trong việc tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ thất nghiệp sẽ bị ảnh hưởng trầm trọng hơn do chế độ bảo hiểm thất nghiệp là tự nguyện.

Tỷ lệ thất nghiệp của Đan Mach tính tới thời điểm tháng 7/2011 là 3,80%./.


Theo tapchibaohiemxahoi.gov.vn

Xem